Emeklilik Planlaması Adım Adım

Sorun: Emeklilikte gelirin durması, harcamanın durmaması

Emeklilik planlamasının özü tek bir denklemdir: çalışma yıllarınızda ürettiğiniz gelirin bir kısmını, gelir üretmeyeceğiniz 20-30 yıllık bir döneme transfer etmek. Sorunun zorluğu, transferin üç bilinmeyeni olmasında yatıyor — ne kadar yaşayacağınız, paranın reel (enflasyondan arındırılmış) getirisi ve emeklilikte ne kadar harcayacağınız. Bu üç değişkeni kabaca da olsa sayısallaştırmadan "yeterince biriktiriyor muyum?" sorusuna cevap vermek mümkün değil.

Pratikte insanların çoğu maaşın belli bir yüzdesini kenara koyup en iyisini umuyor. Oysa hedef rakamı hesaplamak, aylık taksit hesaplamaktan daha karmaşık değil.

Hedef rakam: emeklilik için ne kadar para biriktirmeli?

En yaygın üç yaklaşım şöyle çalışır:

• Gelir yerine koyma oranı: Emeklilikte son maaşınızın %60-80'ine ihtiyaç duyacağınız varsayılır. Ev kredisi bitmiş, çocuk masrafı azalmış, ulaşım gideri düşmüşse alt banda; sağlık ve seyahat harcaması artacaksa üst banda yaklaşırsınız.
• Harcama katsayısı (25x kuralı): Yıllık emeklilik harcamanızı, sürdürülebilir kabul edilen çekim oranına bölersiniz. %4'lük çekim oranı 25 katı, %3,5 yaklaşık 28,5 katı, %3 ise 33 katı bir portföy demektir.
• Açık yöntemi: Toplam harcamadan devlet emekli aylığı, kira geliri gibi düzenli gelirleri düşer, kalan açığı portföyle kapatırsınız. En gerçekçi olan budur, çünkü portföyün tek başına her şeyi finanse etmesi gerekmez.

Örnek: Bugünkü parayla ayda 30.000 TL harcayacağınızı öngörüyorsunuz; bunun 10.000 TL'sini emekli aylığı karşılıyor. Portföyden karşılanacak açık aylık 20.000 TL, yıllık 240.000 TL. %4 çekim oranıyla hedef 6.000.000 TL, %3,5 ile yaklaşık 6.850.000 TL, %3 ile 8.000.000 TL — hepsi bugünkü satın alma gücüyle.

Çekim oranı seçimi ne kadar fark yaratır?